Մալաթիա
Նոր Մալաթիա — վերապրողների հիշողություն

Ինչ վայր է սա

Նոր Մալաթիան Երևանի արևմտյան մասում գտնվող բնակելի թաղամաս է, որը հիմնադրվել է 1925 թվականին՝ արևմտահայ Մալաթիա քաղաքից եկած ցեղասպանությունը վերապրած հայերի կողմից։ Այսօր այն Մալաթիա-Սեբաստիա խիտ բնակեցված վարչական շրջանի մասն է։

Թաղամասի անունը պահպանում է լքված հայրենիքի հիշողությունը։ 1925 թվականին պատմական Մալաթիա քաղաքից (այժմ՝ Թուրքիայի տարածքում) եկած գաղթականները հաստատվեցին Երևանի կենտրոնից արևմուտք և նոր բնակավայրն անվանեցին իրենց ծննդավայրի պատվին։ Մի քանի տարի անց կողքին առաջացավ Սեբաստիան՝ համանուն քաղաքից եկածների ձեռքով։ Այսպես մայրաքաղաքի արևմտյան եզրին գոյացավ «հայրենակցական» թաղամասերի մի ամբողջ գոտի՝ կորսված վայրերի անուններով։

Երկար ժամանակ Մալաթիան մնում էր արվարձանային ավան․ խորհրդային տարիներին այն ընդգրկվեց Շահումյանի շրջանում, իսկ 1940-ականներից մինչև 1960-ականները արագ ընդարձակվեց նոր վերաբնակիչների և արդյունաբերական ձեռնարկությունների հաշվին։ Հրազդանի վրա կառուցված կամուրջները վերջնականապես կապեցին նախկին ծայրամասերը քաղաքի կենտրոնի հետ։

Այսօր Նոր Մալաթիան գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 973 մետր բարձրության վրա և մտնում է Մալաթիա-Սեբաստիա շրջանի մեջ՝ մայրաքաղաքի ամենաբազմամարդներից մեկը։ Սա կենդանի, խիտ կառուցապատված քաղաքային անկյուն է՝ եկեղեցիներով, շուկաներով և առևտրի կենտրոններով, որը ճանապարհորդին հետաքրքիր է առաջին հերթին որպես տեղ, որի տեղանունն ուղղակիորեն պատմում է հայ սփյուռքի ու վերադարձի պատմությունը։ Մալաթիայի եղանակը բնորոշ է մայրաքաղաքին՝ տաք ու չոր ամառ և չափավոր ցուրտ ձմեռ. այս Երևանի թաղամասը հարմար է դիտել քաղաքի կանխատեսման հետ միասին։