Թառաթումբ
Հանգիստ գյուղ Թառաթումբ գետի վրա

Ինչ վայր է սա

Թառաթումբը Վայոց ձորի մարզի փոքրիկ լեռնային գյուղ է՝ ծովի մակարդակից մոտ 1640 մետր բարձրության վրա, Վարդենիսի լեռնաշղթայի հարավային լանջերին։ Աղմկոտ ճանապարհներից հեռու, այգիների ու արոտավայրերի մեջ այստեղ ապրում է փոքր-ինչ ավելի քան չորս հարյուր մարդ։

Գյուղը գտնվում է Եղեգնաձորից մոտ 22 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք՝ Թառաթումբ գետակի ափին, որից էլ ստացել է իր անունը։ Այս վայրերը վաղուց բնակեցված են. պահպանված խաչքարերը վկայում են, որ բնակավայրն այստեղ եղել է դեռ X–XII դարերում։ Հետագայում շահ Աբասի բռնագաղթերի ժամանակ բնակիչներին քշել են, և լանջերը երկար ժամանակ ամայացել են։

Ներկայիս Թառաթումբը վերահիմնադրվել է 1830 թվականին տասը ընտանիքների կողմից, որոնք ռուս-պարսկական պատերազմից հետո գաղթել էին Պարսկահայաստանի Խոյ գավառի Ղորուղ գյուղից։ Գյուղի կենտրոնում գործող եկեղեցի է, որն ի սկզբանե նվիրված է եղել Սուրբ Աստվածածնին, իսկ ավելի ուշ կոչվել Սուրբ Հովհաննես. այն վերակառուցվել է 1896 և 1999 թվականներին։ Հին գերեզմանատանը պահպանվել են միջնադարյան տապանաքարեր ու XVI–XVII դարերի քանդակազարդ խաչեր։

Գյուղի կյանքը հենվում է հողի վրա. այստեղ խնամում են խնձորի ու ընկուզենու այգիներ, մշակում կարտոֆիլ, պահում մեղուներ ու անասուններ, մշակում քար։ Վայոց ձորի մարզով ճանապարհորդողի համար Թառաթումբը առիթ է մեծ ճանապարհից շեղվելու և տեսնելու հանգիստ, իսկական լեռնային Հայաստանը՝ իր ձորերով ու լեռնային մարգագետիններով։