Արփի
Երիտասարդ գյուղ Արփա գետի ափին

Ինչ վայր է սա

Արփին փոքրիկ գյուղ է Վայոց ձորի մարզում՝ ձգված Արփա գետի աջ ափով, Երևան–Մեղրի մայրուղու երկայնքով։ Մոտ 1060 մետր բարձրության վրա այստեղ ապրում է ավելի քան հազար մարդ՝ խաղողի այգիների ու լեռների մեջ։

Հայկական գյուղերի համեմատ Արփին բավական երիտասարդ է. այն հիմնադրվել է 1965 թվականին՝ Գնիշիկ գյուղից տեղափոխված բնակիչներով։ Նոր վայրն ընտրվել է հարմար՝ ջրի մոտ ու մեծ ճանապարհին, որ մայրաքաղաքը կապում է երկրի հարավի հետ։ Այսօր գյուղում ապրում է ավելի քան 1100 մարդ, և այն մնում է Վայոց ձորի հանգիստ ճանապարհամերձ անկյունը, որտեղ օրն անցնում է խաղողի շարքերի ու Արփա գետի ձայնի հետ։

Կյանքն այստեղ հենվում է հողի ու խաղողի վրա։ Վայոց ձորը Հայաստանի գինեգործության գլխավոր օջախներից է, և Արփին էլ մաս է այդ ավանդույթին. գյուղում աշխատում են փոքր գինու արհեստանոցներ, կողքին՝ այգիներ, անասնապահություն ու մեղվաբուծություն։ Արփա գետն ինքը ձկնառատ է, իսկ նրա ափերն ու շրջակա լանջերը գրավում են հարավ դանդաղ ճանապարհորդողներին։

Գյուղից վեր՝ բլրի վրա, պահպանվել են միջնադարյան Երտիջ ամրոցի հետքերը՝ Վայոց ձորի հին պաշտպանական կետը, որի վերջին բնակիչները հեռացել են դեռ 1930-ականներին՝ ջրի սակավության պատճառով։ Մոտակայքում բխում է Ջրովի վանք աղբյուրը՝ վաղուց հարգված ուխտատեղի ու գյուղի խմելու ջրի գլխավոր աղբյուր։ Արփին հիշվում է նաև որպես էկոգյուղ. այստեղ փողոցները հատուկ լուսավորել են, որպեսզի գիշերները լեռներից արջեր ավելի հազվադեպ իջնեն գյուղ։