Լուսահովիտ
Մորո-Ձորո վանք՝ ազնվամորու ձորում

Ինչ վայր է սա

Լուսահովիտը գյուղ է Տավուշի մարզի Իջևանի համայնքում. մինչև 1978 թվականը այն կոչվում էր Ծրվիզ։ Կողքին՝ անտառապատ ձորում, կանգնած է հին Մորո-Ձորո վանքը։

Մորո-Ձորոն, որ նաև Ծրվիզ վանք է, հասնում է 5–12-րդ դարեր։ Գիտնականները նրա հիմնադրումը վերագրում են վաղ միջնադարին՝ 6–7-րդ դարերին, իսկ ծաղկումը՝ 12–13-րդ դարերին. 1213 թվականին աթաբեկ Իվանե Զաքարյանը վերակառուցեց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու գմբեթը։ Արձանագրությունների մեջ կա նաև վրաց Գեորգի թագավորի (1156–84)՝ Թամար թագուհու հոր խոսքը, որ վանքն ազատեց հարկերից ու հող շնորհեց։ Վանքի անունը գուցե գալիս է Մորի ձորից, որ հարուստ էր ազնվամորիով։

Արաբա-սելջուկյան արշավանքները կործանեցին այս ժամանակին փառավոր կենտրոնը, ու այսօր նրանից կանգուն են միայն Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին ու մի քանի խաչքար։ Գյուղն ինքը փոքր է՝ մոտ երեք հարյուր վաթսուն մարդ։

Լուսահովիտը Մորո-Ձորո վանքի վերևի գյուղն է, որ պահում է երկու ժողովրդի թագավորների հիշատակը։