Բաղանիս
Սահմանամերձ գյուղ 10-րդ դարի եկեղեցով ու ասպետ-տապանաքարերով

Ինչ վայր է սա

Բաղանիսը գյուղ է Տավուշի մարզի Նոյեմբերյանի համայնքում՝ Ադրբեջանի հետ սահմանի մոտ։ Նախկինում այն կոչվում էր Բաղանիս-Հայ, և նրա շուրջը պահպանվել են բազմաթիվ հին հուշարձաններ։

Գյուղից հարավ-արևմուտք՝ Ոսկեպար տանող ճանապարհի մոտ, կլոր բլրի վրա, ընկած է հնությունների մի ողջ բույն՝ բրոնզի դարի բնակատեղիի մնացորդներ (մ.թ.ա. 2–1-ին հազարամյակ), 12–13-րդ դարերի եկեղեցի և 10-րդ դարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի։ Կարմիր տուֆից շարված՝ այն շրջապատված է հին տապանաքարերի դաշտով, ու գրեթե յուրաքանչյուրի վրա իր պատկերն է փորագրված՝ ամենից հաճախ ձիավոր-մարտիկ՝ ի հիշատակ նրա, ով քարի տակ է։ Գյուղի կենտրոնում Երկրորդ համաշխարհայինում զոհվածների հուշարձանն է։

Բաղանիսը գտնվում է սահմանից ընդամենը մի քանի կիլոմետր, ու դա բազմիցս նրան խոցելի է դարձրել. տարիների ընթացքում եղել են հրետակոծություններ այն կողմից, տների պատերին մնացել են անցքեր, սահմանին մոտ տները ամրացրել են, իսկ դպրոցում անվտանգ սենյակ են սարքել։ Այստեղ ապրում է մոտ ինը հարյուր մարդ՝ երկրագործությամբ ու անասնապահությամբ։

Բաղանիսը սահմանամերձ գյուղ է, որ պահում է 10-րդ դարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին ու ձիավորներով փորագրված տապանաքարերի դաշտը։