Թորոսգյուղ
Լեռնային գյուղ Աշոցքի սարահարթին

Ինչ վայր է սա

Թորոսգյուղը փոքրիկ հայկական գյուղ է Շիրակի մարզում՝ Գյումրիից հյուսիս ընկած ցուրտ սարահարթին, մոտ 1950 մետր բարձրության վրա։ Այստեղ ապրում է երեք հարյուրից մի փոքր ավելի մարդ, որոնց ապրուստը հիմնված է անասնապահության և երկրագործության վրա։

Թորոսգյուղը գտնվում է Շիրակի հյուսիսում՝ Գյումրիից մոտ տասը կիլոմետր հեռու, Աշոցքի լեռնաշխարհի քամոտ արոտավայրերի մեջ։ Մոտ 1950 մետր բարձրության վրա ձմեռն այստեղ երկար է ու ձյունառատ, իսկ ամառը՝ կարճ ու զով. սա Հայաստանի ամենաբարձր ու ցուրտ անկյուններից մեկն է, և գյուղի ողջ կենցաղը ենթարկվում է այս խիստ լեռնային ռիթմին։

Գյուղը հայկական չափանիշներով երիտասարդ է. այն հիմնադրվել է 1820-ական թվականների վերջին Արևմտյան Հայաստանից եկած գաղթականների կողմից, որոնք ռուս-թուրքական պատերազմներից հետո տեղափոխվել էին Բասենի կողմերից։ Այդ ժամանակների հիշողությունը պահում են 1865 թվականին վերակառուցված Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին և հին մատուռը՝ համեստ, բայց տեղացիների համար թանկ վկայություններ այն մասին, թե ինչպես եկվոր ընտանիքներն արմատավորվեցին նոր հողի վրա։

Այսօր Թորոսգյուղն ապրում է խաղաղ գյուղական կյանքով՝ անասնապահություն ու երկրագործություն, հոտերի արածեցում բարձրլեռնային մարգագետիններում, երկար ձմռան համար անասնակերի պաշարում։ Ճանապարհորդը այստեղ արժե կանգ առնի ոչ թե աղմկոտ տեսարժան վայրերի, այլ հենց սարահարթի օդի, արոտների ընդարձակության և Շիրակի սահմանամերձ գյուղի հանդարտ կենցաղի համար։