Սարատակ
Հանգիստ գյուղ Շիրակի սարահարթին

Ինչ վայր է սա

Սարատակը փոքրիկ գյուղ է Հայաստանի Շիրակի մարզում՝ Գյումրիից մոտ տասնյոթ կիլոմետր հարավ։ Այն փռված է Կարկաչեն գետի աջ ափին՝ ծովի մակարդակից շուրջ 1560 մետր բարձրության վրա։

Սարատակը մտնում է Արթիկի համայնքի մեջ և կանգնած է բաց Շիրակի սարահարթի մեջտեղում՝ ընդարձակ դաշտերի, քամու և հեռավոր հորիզոնների եզերքում։ Հազարուկես մետրից բարձր այս վայրում ձմեռը երկար է ու ձյունառատ, ամառը՝ կարճ ու զով, իսկ գյուղի շուրջը ձգվում են վարելահողերն ու արոտները։ Այսօր Սարատակում ապրում է շուրջ 1321 մարդ, և կյանքը դեռ հենվում է հողի վրա՝ անասնապահություն, հացահատիկ, անասնակեր, բանջարանոց, իսկ նախկին տարիներին նաև ծխախոտ։

Իր այժմյան անունը գյուղը կրում է 1940 թվականից, իսկ առաջ կոչվում էր Իմրխան (Էմիրխան)։ Համարվում է, որ ներկայիս բնակիչների նախնիները այստեղ են տեղափոխվել մոտ 1830 թվականին Վերին Բասենի Կամրջագեղ գյուղից, և այդ ժամանակից Սարատակը մնում է հայկական գյուղ։ Գյուղի գլխավոր սրբավայրը Սուրբ Մինաս եկեղեցին է՝ կառուցված 1862 թվականին և վերանորոգումից հետո վերաօծված 2016-ին. նրա համեստ ուրվագիծը զանգակատնով լավ երևում է տների վրայով։

Սարատակի շրջակայքն ավելի հարուստ է, քան թվում է առաջին հայացքից։ Հարավ-արևելքում բարձրանում է հին Հոռոմի ամրոցը՝ բրոնզի դարի և ուրարտական շրջանի ամրություն երկու բլրի վրա՝ Կարկաչենի ջրամբարի մոտ, իսկ հյուսիս-արևմուտքում Բենիամին գյուղն է՝ մեծ հնագիտական հուշարձանով, որտեղ պեղվել են անտիկ դարաշրջանի բնակատեղի և պալատ։ Հենց գյուղի մոտ հայտնաբերվել են նաև հելլենիստական բնակատեղիի և դամբարանադաշտի հետքեր։ Ճանապարհորդի համար Սարատակը հանգիստ կանգառ է աղմկոտ մայրուղիներից հեռու, որտեղից հարմար է շարժվել դեպի Շիրակի հնությունները։