Դարիկ
Բարձրլեռնային գյուղ Շիրակի եզրին

Ինչ վայր է սա

Դարիկը փոքրիկ լեռնային գյուղ է Շիրակի մարզում՝ 2200 մետր բարձրության վրա, Հայաստանի հյուսիսային սահմանին։ Այսօր այստեղ ապրում է ընդամենը մի քանի մարդ՝ արոտավայրերի, քամու և լռության մեջ։

Դարիկը գտնվում է Ամասիայի համայնքի ամենահեռավոր անկյունում՝ Զորակերտ գյուղից հյուսիս, Շիրակի բլրապատ բարձրավանդակում։ Մինչև 1991 թվականը գյուղը կոչվում էր Օքսյուզ. նախկին բնակիչները լքել են այն 1988-ին՝ ղարաբաղյան հակամարտության տարիներին, իսկ լքված տները շուտով տուժել են նույն տարվա ավերիչ երկրաշարժից։ Այդ ժամանակից Դարիկը գրեթե դատարկվել է. 2011-ի մարդահամարով այստեղ հաշվվում էր ընդամենը 11 մարդ, և բնակչությունն այդ ի վեր միայն նվազել է։

2200 մետրի վրա կյանքը դաժան է. ձմռանը այստեղ մետրերով ձյուն է կուտակվում, իսկ ցուրտը իջնում է մինչև քառասուն աստիճան։ Եվ այնուամենայնիվ՝ գյուղը չի վերացել։ Փոքրիկ ընտանեկան ֆերման այստեղ պահում է մոտ մեկուկես հազար ոչխար՝ բուծելով հայկական բալբաս ցեղատեսակը, որը հարմարված է ցուրտ լեռնային կլիմային, ինչպես նաև վանա կատուներ ու գամփռ շներ։ Այս ոչխարաբուծական ֆերման դարձել է հայկական բրդի վերածննդի ծրագրի կիզակետը։

Ճանապարհորդին Դարիկը դիմավորում է ոչ թե տեսարժան վայրերով, այլ բուն բնապատկերով՝ Շիրակի մարգագետինների ընդարձակությամբ և բնակեցված աշխարհի եզրի զգացողությամբ։ Գյուղից ոչ հեռու կանգնած է հնագույն վիշապ՝ քարե «վիշապաքար», որը լուռ վկայում է, որ այս բարձր արոտավայրերը մարդկանցով բնակեցված են եղել շատ վաղուց։