Անուշավան
Հանգիստ գյուղ Արագածի ստորոտին

Ինչ վայր է սա

Անուշավանը փոքր գյուղ է Հայաստանի Շիրակի մարզում՝ Արագած լեռան հյուսիս-արևմտյան ստորոտին, մարզկենտրոնից մոտ 23 կիլոմետր հարավ-արևելք, ծովի մակարդակից շուրջ 1720 մետր բարձրության վրա։ Այստեղ ապրում է մի փոքր ավելի քան երկու հազար մարդ, և լեռնային օդի լռությունը երբեմն խախտում են միայն հոտերն ու քամին։

Անուշավանը փռված է Արագածի հյուսիս-արևմտյան ստորոտի բարձրադիր դաշտերում, որտեղ երկինքն ավելի մոտ է թվում, իսկ ձմեռները՝ երկար ու ձյունառատ։ 1720 մետր բարձրությունը որոշում է գյուղի ողջ նկարագիրը՝ զով ամառ, պարզ հեռուներ և բնապատկեր, որում քարե տները կարծես աճել են հենց հողից։ Այսօր Անուշավանում ապրում է մոտ 2070 մարդ՝ հանգիստ գյուղական համայնք, որի բնակիչների մի մասը սերում է Արևմտյան Հայաստանից գաղթածներից։

Գյուղը նախկինում կոչվել է Փոքր Պարնի։ Բնակչության ավանդական զբաղմունքներն են հացահատիկի ու կերային կուլտուրաների մշակությունը և անասնապահությունը՝ ապրելով սարահարթի անշտապ ռիթմով, որտեղ տարվա եղանակները խստորեն թելադրում են աշխատանքի օրացույցը։

Անուշավանում պահպանվել են պատմամշակութային կառույցներ՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցին և XII–XIV դարերի Սուրբ Նշան մատուռը՝ համեստ, բայց կենդանի վկաներ տեղի պատմության։ Ճանապարհորդի համար Անուշավանը ոչ թե ցուցադրական տեսարժան վայր է, այլ հնարավորություն՝ տեսնելու շիրակյան գյուղի առօրյա կյանքը՝ զբոսաշրջային ճանապարհներից հեռու, և զգալու Արագածի ստորոտի հայկական լեռնաշխարհի անշտապ ռիթմը։