Գոգարան
Լեռնային գյուղ Բազումի լանջին

Ինչ վայր է սա

Գոգարանը գյուղ է Հյուսիսային Հայաստանի Լոռու մարզում՝ փռված Բազումի լեռնաշղթայի լանջերին՝ մոտ 1850 մետր բարձրության վրա: Այստեղ ապրում է մի փոքր ավելի քան հազար մարդ, իսկ գյուղի գլխավոր խորհրդանիշը վերականգնված Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին է:

Գոգարանը գտնվում է Լոռու լեռնային հատվածում՝ ծովի մակարդակից մոտ 1850 մետր բարձրության վրա՝ Բազումի լեռնաշղթայի փեշերին: Մինչև 1946 թվականը գյուղը կոչվում էր Գորան (Գյորան), իսկ այսօր այստեղ, ըստ 2011 թվականի մարդահամարի, ապրում է շուրջ 1065 մարդ: Զով լեռնային կլիման, բաց լանջերն ու լռությունը այն դարձնում են բնորոշ հյուսիսահայ գյուղ՝ հեռու զբոսաշրջային աղմուկից:

Գոգարանի սիրտը Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին է: XVII դարի տաճարի ավերակների տակ հնագետները հայտնաբերել են ավելի հին՝ V դարի եկեղեցու հիմքերը: 1990-ականներին սրբավայրը նորից կառուցեց «Հող և մշակույթ» կազմակերպությունը. գյուղացիների հետ վերականգնման աշխատանքներին մասնակցեցին հայ սփյուռքից եկած կամավորներ, և 1996 թվականին եկեղեցին կրկին բացվեց:

Գյուղի պատմությունը կապված է նաև ողբերգության հետ. Գոգարանը գտնվում էր 1988 թվականի ավերիչ Սպիտակի երկրաշարժի էպիկենտրոնից ոչ հեռու, որը գրեթե հողին հավասարեցրեց այն: Տները վերականգնելուն օգնեց ամբողջ աշխարհից Հայաստան հասած միջազգային աջակցությունը:

Գոգարանի շրջակայքը շատ ավելի հին հետքեր է պահում: 2008 թվականի սեպտեմբերին այստեղ հայտնաբերվեց երկաթի դարի դամբարան՝ մոտ 14 մետր տրամագծով, կառուցված տաշված քարից. գիտնականները այն թվագրում են մ.թ.ա. IX-VII դարերով և կապում տեղի իշխանի թաղման հետ: Մոտակայքում պահպանվել են նաև Սանգյոտ ամրոցի ավերակները: