Ձորագետ
Գյուղ Լոռիում՝ գետերի միախառնման մոտ

Ինչ վայր է սա

Ձորագետը Հյուսիսային Հայաստանի Լոռու մարզի փոքրիկ գյուղ է, որ բարձրացել է Փամբակ և Ձորագետ գետերի միախառնման մոտ՝ մոտ 1000 մետր բարձրության վրա։ Անունը կիսում է գետի հետ, որի հայերեն բառն իր մեջ պարունակում է «ձոր» և «գետ» բառերը։

Ձորագետը գտնվում է Վանաձորից մոտ տասնինը կիլոմետր հյուսիս-արևելք՝ այնտեղ, որտեղ Ձորագետը թափվում է Փամբակ, իսկ հովիտը սկսում է նեղանալ՝ վերածվելով խոր կիրճի։ Մինչև 1978 թվականը գյուղը կոչվում էր Կոլագերան. ավանն առաջացել է 1920-ականների վերջին՝ տեղի հիդրոէլեկտրակայանի կառուցման ընթացքում, և երկար ժամանակ քաղաքատիպ ավան է եղել, մինչև 1990-ականների սկզբին նորից գյուղ դարձավ։

Տեղի պատմության սիրտը Ձորագետի հիդրոէլեկտրակայանն է, որը գործարկվել է դեռ 1930-ականների սկզբին և համարվում է Հայաստանի ամենահին ՀԷԿ-երից մեկը։ Գետի քարքարոտ կիրճում նրա շենքերն այսօր էլ աշխատում են ու Լոռու այս հանգիստ անկյունին տալիս են արդյունաբերա-պատմական երանգ, որ անսպասելի է այսպիսի փոքր գյուղի համար։

Այսօր Ձորագետում ապրում է երկու հարյուրից մի փոքր ավելի մարդ, և կյանքն այստեղ դեռ գյուղական է. բնակիչները անասուն են պահում, բանջարեղեն ու մրգեր են աճեցնում։ Մոտակայքով անցնում է Թբիլիսի–Գյումրի երկաթուղին, իսկ շուրջը ձգվում են կիրճերն ու լանջերը, որոնցով հարուստ է Լոռի մարզը, և որտեղով հարմար է սկսել գետի երկայնքով հանգիստ զբոսանքները։