Քանդակված խաչքար Տավուշի Մատաղի սարում՝ Հայաստանի պահպանվող ժառանգության փոքրիկ գլուխգործոց։
Քարի մեջ գրված խաչ
Անտառապատ Տավուշում՝ Մատաղի սարում, կանգնած է խաչքար՝ այն արվեստը, որ Հայաստանը դարձրեց ամբողջովին իրենը։ Ընդգրկված լինելով երկրի մշակութային հուշարձանների ցանկում՝ այն շարվում է հազարավոր նման քանդակված սալերի կողքին, որոնք սփռված են Հայկական լեռնաշխարհով՝ յուրաքանչյուրը ժայռի մեջ համբերատար փորագրված աղոթք։

Ամենագնաց, վարորդ-գիդեր, մուտք սովորական մեքենայով անհասանելի վայրեր՝ Սատանի կար (բնական կամուրջ), Որոտանի կիրճ, ջերմային աղբյուրներ։
Ժայռից կտրված ժանյակ
Խաչքարը շատ ավելին է, քան պարզ նշան։ Կենտրոնական խաչի շուրջ վարպետը մակերեսը լցնում է միահյուսված վարդյակներով, որթատունկներով և երկրաչափական հանգույցներով, մինչև պինդ քարը կարծես փափկում է՝ դառնալով ժանյակ։ Նրա առջև կանգնած՝ դու միանգամից կարդում ես հավատի և արհեստի ողջ ավանդույթը։

Միօրյա այց դեպի հյուսիս՝ Ալավերդին Դեբեդի կիրճում, Սանահին և Հաղպատ՝ երկուսն էլ ՅՈՒՆԵՍԿՕ ցանկում։ Ճաշ՝ գետի ափին։
Ամեն գիծ աղոթք է, և նրա սրտում խաչը երբեք երկու անգամ չի կրկնվում։
Ճանապարհ դեպի Մատաղի սար

Հին Խնձորեսկը՝ երկհարյուրամյա քարանձավային քաղաք գիպսե կիրճում։ Կախովի կամուրջ անդունդի վրա, իջվածք դեպի քարանձավային բնակարաններ, Սուրբ Թադևոս եկեղեցի։
Տավուշի կանաչ բլուրները ճանապարհը դարձնում են նույնքան հիշվող, որքան հենց հուշարձանը՝ անտառ, մարգագետին և հանգիստ ճանապարհներ ճամփին։ Թողեք ժամանակ՝ պարզապես կանգնելու և նայելու։
Այս բլուրներում եղանակը արագ է փոխվում, ուստի ճանապարհ ընկնելուց առաջ ստուգեք մոտակա կետի կանխատեսումը և հագնվեք և՛ արևից, և՛ հանկարծակի զով քամուց պաշտպանվելու համար։
Երևանից մինչև այս վայրը ավելի հարմար է հասնել մեքենայով կամ տրանսֆերով — Հայաստանի շատ վայրերում հասարակական տրանսպորտը հազվադեպ է ընթանում։ Մի օր նախատեսեք ճանապարհի համար, գումարած նվազագույնը կես օրը՝ հենց օբյեկտի համար։
Բնակություն մոտակայքում
Որտեղ կանգ առնել, եթե գնում եք օրով կամ ավելի

Էկո-լոջ Ենոքավանում
Փայտե տնակներ բացատում՝ Դիլիջան-Իջևան ճանապարհից 10 րոպե հեռու։ Առավոտյան՝ անտառային արահետներ, երեկոյան՝ սպա և ընթրիք բուխարու մոտ։

Հին Դիլիջան — Շամիրյանների հյուրատունը
XIX դարի արհեստավորների փայտե տուն՝ վերականգնված տեղի վարպետների կողմից։ Անտառային Հայաստանը՝ շեմից այն կողմ, հեծանիվները՝ ավտոտնակում։

Գետափնյա տնակներ Գոշում
Վեց առանձին տնակ գետի մոտ, յուրաքանչյուրի մոտ՝ խարույկի տեղ։ Գոշավանքը՝ 5 րոպե ոտքով, Դիլիջանի պարկի անտառային արահետները։