Զեդեա
Վայոց ձորի լեռնային հանգիստ գյուղ

Ինչ վայր է սա

Զեդեան Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի փոքրիկ գյուղ է՝ Դարալագյազի լեռնաշղթայի ստորոտին, Եղեգնաձորից մոտ 10 կիլոմետր հարավ-արևելք։ Այսօր այստեղ՝ շուրջ 1650 մետր բարձրության վրա, ապրում է մի փոքր ավելի, քան հարյուր մարդ։

Զեդեան փռված է Վայոց ձորի մարզի հարավային մասում՝ Դարալագյազի լեռնաշղթայի լանջերին, ծովի մակարդակից մոտ 1650 մետր բարձրության վրա։ Վարչականորեն գյուղը մտնում է Վայքի համայնքի մեջ. մարզկենտրոն Եղեգնաձորից մինչ այստեղ մոտ տասը կիլոմետր է դեպի հյուսիս-արևմուտք, իսկ Վայք քաղաքից՝ մի փոքր պակաս։ Սա այս կողմերին բնորոշ լեռնային գյուղ է՝ լանջով սփռված սակավաթիվ տներով և Վայոց ձորի շրջակա լեռնաշղթաների լայն տեսարանով։

Զեդեայի բնակչությունը փոքր է և աստիճանաբար նվազում է. 2011 թվականի մարդահամարն այստեղ արձանագրել է 141 բնակիչ, իսկ ավելի վաղ տվյալներն ավելի շատ մարդկանց մասին են վկայում նախորդ տասնամյակներում։ Սա խաղաղ լեռնային գյուղ է առանց աղմկոտ տեսարժան վայրերի. շրջակայքում պահպանվել են ընդամենը մի քանի հին խաչքարեր, և նրա արժեքն ավելի շատ հենց լռության, մաքուր օդի և Դարալագյազի լանջերի տեսարանների մեջ է։

Զեդեայի կլիման չափավոր ցուրտ ու խոնավ է, ինչպես այս բարձրության շատ գյուղերում։ Ձմեռները զով են՝ հունվարի միջին ջերմաստիճանը մոտ մինուս չորս աստիճան, ամառները՝ մեղմ, հուլիսին միջինը մի փոքր ավելի, քան քսան աստիճան։ Ճանապարհորդին, ով կհայտնվի Վայոց ձորի այս անկյունում, Զեդեան թույլ է տալիս զգալ հայկական լեռնաշխարհի դանդաղ ռիթմը՝ զբոսաշրջային երթուղիներից հեռու։