Վերնաշեն
Դարպաս դեպի Գլաձոր և Սպիտակավոր

Ինչ վայր է սա

Վերնաշենը գյուղ է Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում՝ մոտ 1540 մետր բարձրության վրա, Եղեգնաձորից երեք կիլոմետր հյուսիս-արևելք։ Այստեղից են սկսվում Գլաձորի համալսարան և Սպիտակավոր վանք տանող արահետները։

Վերնաշենը փռված է Վայոց ձորի լեռների մեջ՝ հարևան Գլաձոր գյուղի կողքին, մոտ 1540 մետր բարձրության վրա։ Ժամանակին գյուղը կոչվել է Բաշքենդ, իսկ այսօր այն հայտնի է առավելապես որպես միջնադարյան Հայաստանի հուշարձաններ տանող ճանապարհի մեկնակետ։ Այստեղ ապրում է հազարից մի փոքր ավելի մարդ, և կյանքն ընթանում է հանգիստ՝ պարտեզների, այգիների և լեռնալանջերի մեջ։

Այս վայրերի գլխավոր հպարտությունը Գլաձորի համալսարանի թանգարանն է, որը տեղակայված է գյուղի Սուրբ Հակոբ եկեղեցում։ Գլաձորը միջնադարյան Հայաստանի խոշորագույն կրթական կենտրոններից էր, և թեև բուն համալսարանից մնացել են միայն հիմքերի հետքերը, թանգարանը պահպանում է նրա պատմությունը և հայ գիտնականների աշխատանքների հիշատակը։

Վերնաշենից յոթ կիլոմետր հյուսիս, լեռնային արահետով, կանգնած է Սպիտակավոր վանքը՝ «Ծաղկավանքը»՝ XIV դարասկզբի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որը Պռոշյան իշխանները կառուցել են բաց ֆելզիտից։ Գարնանը շրջակա լանջերը ծածկվում են ծաղիկներով։ Այստեղ է ամփոփված Գարեգին Նժդեհի աճյունը, և ամեն տարի հունիսի 17-ին այստեղ ուխտագնացություն են անում։ Մոտակայքում վեր է խոյանում Պռոշաբերդ (Բոլորաբերդ) ամրոցը, իսկ քիչ հեռու՝ Թանահատ և Արկազի Սուրբ Խաչ վանքերը։

Վերնաշեն անունով հայտնի է նաև տեղական կիսաքաղցր կարմիր գինին՝ Եղեգնաձորի շրջանում աճող Արենի սորտի խաղողից։ Ճանապարհորդի համար գյուղը հարմար մեկնակետ է. այստեղից են սկսվում հետիոտն երթուղիներ, այդ թվում՝ Անդրկովկասյան արահետի հատվածը, որը տանում է դեպի հյուսիս՝ լեռնաշղթաներ։