Գերգեր
Լեռնային գյուղ Վայոցսարի ստորոտին

Ինչ վայր է սա

Հերհերը Վայոց Ձորի փոքրիկ լեռնային գյուղ է՝ համանուն գետի աջ ափին, Եղեգնաձորից մոտ 32 կմ հյուսիս-արևելք։ Այն փռված է 1680 մետր բարձրության վրա՝ Վայոցսար երիտասարդ հրաբխի ստորոտին, և պահպանում է միջնադարյան Սուրբ Սիոն վանքը։

Հերհերը գտնվում է Վայոց Ձորի արևելյան մասում՝ ծովի մակարդակից մոտ 1680 մետր բարձրության վրա։ Հերհեր գետի աջ ափին ապրում է յոթ հարյուրից մի փոքր ավելի մարդ. գյուղը հանգիստ է, շրջապատված դաշտերով ու լեռնալանջերով, իսկ հյուսիս-արևմուտքում բարձրանում է Վայոցսար հանգած հրաբխի կոնը՝ հասնելով 2581 մետրի։ Կլիման այստեղ չափավոր ցուրտ է ու խոնավ. ամառը մեղմ է, ձմեռը՝ ձյունառատ, իսկ օդը՝ լեռնային ու մաքուր։

Գյուղի գլխավոր հպարտությունը Սուրբ Սիոն վանքն է, որը տեղացիներն ավելի հաճախ Գոշավանք են անվանում։ Այն կանգնած է Հերհերից մոտ մեկ կիլոմետր հյուսիս-արևելք՝ կիրճերով շրջապատված փոքր ժայռի գագաթին։ Վանքն առաջին անգամ հիշատակվում է VIII դարում. նրա ամենահին՝ Սուրբ Սիոն եկեղեցին կառուցված է կոպիտ ավազաքարից, իսկ կողքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին թվագրվում է XIII դարով։ Բակում պահպանվել են տարբեր դարերի խաչքարեր՝ այս վայրի քարե տարեգրությունը։

Բուն գյուղում կան նաև այլ հուշարձաններ՝ XIX դարի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին և հին մատուռներ, իսկ հարավ-արևելքում՝ բլրի վրա, Կապույտ Բերդ ամրոցի մնացորդները։ Հերհերը հազվադեպ է հայտնվում զբոսաշրջային ուղիներում, և հենց դրա համար արժե այստեղ թեքվել՝ լռության, Վայոցսարի տեսարանների և միջնադարյան Հայաստանի հետ առանց ամբոխի հանդիպման համար։