Բայանդուր
Հանգիստ գյուղ Ախուրյանի ափին

Ինչ վայր է սա

Բայանդուրը Հայաստանի Շիրակի մարզի փոքրիկ գյուղ է, որը փռված է Ախուրյան գետի աջ ափին՝ հայ-թուրքական սահմանի մոտ, Գյումրիից մոտ 16 կմ հեռավորության վրա։ Այստեղ ապրում է մոտ 634 մարդ, իսկ ծովի մակարդակից բարձրությունը 1480 մետր է։

Բայանդուրը գտնվում է Շիրակի սարահարթին՝ սահմանային Ախուրյան գետի աջ ափին։ Զով լեռնային օդը, բաց դաշտերն ու գետի կիրճի տեսարանները ձևավորում են այս հանգիստ գյուղի դիմագիծը. կյանքն այստեղ հոսում է դանդաղ՝ անասնապահության և երկրագործության ռիթմով, որով զբաղվում են տեղի ընտանիքների մեծ մասը։ Մարզկենտրոն Գյումրին ընդամենը 16 կիլոմետր հարավ-արևմուտք է։

Գյուղն ունի պատմության հնչեղ էջ։ 1853 թվականի աշնանը՝ Ղրիմի պատերազմի հենց սկզբին, հենց Բայանդուրի մոտ ռուսական բանակի առաջապահ ջոկատը անսպասելի բախվեց Ալեքսանդրապոլի (այսօրվա Գյումրի) վրա հարձակվող թուրքական զորքերի գլխավոր ուժերին։ Այդ ճակատամարտը դարձավ Բաշկադիկլարի վճռական հաղթանակի նախերգանքը, իսկ Բայանդուր անունը մտավ նախահեղափոխական ռազմական հանրագիտարաններ։

Այսօր Բայանդուրը մնում է համեստ սահմանամերձ գյուղ՝ Հայաստանի մնացած մասի հետ կապված Գյումրի–Երևան երկաթուղով. գնացքներն այստեղ կանգառներից մեկն են անում Շիրակի մարզում։ Ճանապարհորդի համար Բայանդուրը հետաքրքիր է ոչ թե աղմկոտ տեսարժան վայրերով, այլ հենց ախուրյանամերձ սահմանային եզերքի մթնոլորտով՝ լայն հորիզոններով, լռությամբ և գետի մերձավորությամբ։