Լորուտ
Վանական Վարդապետի քարայրը Մարց գետի վրա

Ինչ վայր է սա

Լորուտը գյուղ է Լոռու մարզում՝ Թումանյանի համայնքում, Մարց գետի աջ լանջին, անտառապատ բլուրների մեջ, մոտ 1500 մետր բարձրության վրա, Ալավերդուց մոտ 20 կմ հարավ-արևելք։

Գյուղը հիմնադրվել է 1843 թվականին՝ Ղալաչա (այժմ՝ Բերդավան) գյուղից և նախկին Ալավերդու շրջանի գյուղերից եկած վերաբնակիչներով։ Բայց այս վայրերի պատմությունն ավելի հին է. Լորուտի մոտ է գտնվում այն քարայրը, ուր 1225 թվականին ապաստանեց Խորանաշատի ավերումից փախած Վանական Վարդապետը և մինչև 1236 թվականը ուսուցանում էր իր աշակերտներին, որոնց թվում էր ապագա պատմիչ Կիրակոս Գանձակեցին։

Հենց գյուղում կանգուն է 1898 թվականի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին, իսկ շրջակայքում պահպանվել են խաչքարեր, Մոթկոր հին բնակատեղին և Մարցի վրայով երկու միջնադարյան կամուրջ։ Բնակիչները զբաղվում են կաթնատու անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, մշակում կարտոֆիլ, ծխախոտ, մրգ ու բանջարեղեն։

Այսօր Լորուտում ապրում է մոտ ութ հարյուր մարդ։ Գյուղում կա դպրոց, գրադարան, հիվանդանոց ու մանկապարտեզ, իսկ բարեկարգ տները, այգիներն ու մեղմ կլիման այն դարձնում են անտառապատ Լոռու հաճելի անկյուններից մեկը։