Գյուլագարակ
Սոճուտ գյուղ դենդրոպարկի կողքին

Ինչ վայր է սա

Գյուլագարակը գյուղ է Հայաստանի հյուսիսում՝ Լոռի մարզում, մոտ 1360 մետր բարձրության վրա, հանրահայտ Ստեփանավանի դենդրոպարկի հարևանությամբ։ Զով ամառը, սոճու օդն ու Գարգար գետը այն դարձնում են հանգիստ ճանապարհորդության հաճելի անկյուն։

Գյուլագարակը փռված է Լոռու հարավ-արևելքում՝ Ձորագետի վտակ Գարգարի ձախ ափին։ Գյուղը հիմնադրվել է մոտ 1750 թվականին և ժամանակին եղել է բազմամարդ. խորհրդային տարիներին այստեղ ապրում էր ավելի քան երկու հազար մարդ, իսկ 2011 թվականի մարդահամարով բնակչությունը կազմում էր 1870 բնակիչ։ Տնտեսությունը մնում է գյուղական ու հասկանալի՝ անասնապահություն, հացահատիկ ու կարտոֆիլ, այգեգործություն և մեղվաբուծություն։

Այստեղ գալու գլխավոր պատճառը բնությունն է։ Կողքին փռված է Ստեփանավանի դենդրոպարկը՝ Սոճուտ մասունքային սոճու անտառով, իսկ գյուղի շուրջը ձգվում է Գյուլագարակի արգելոցը, որտեղ ամռանը ծաղկում են մարգագետնային խոտերը։ Բարձրությունը, խոնավությունն ու սոճու թարմությունը այս վայրերը վաղուց դարձրել են հաճելի ամառային հանգստավայր՝ հարթավայրերի շոգից փախչելու համար։

Գյուլագարակն ունի նաև մարդու ձեռքով կերտված հնություն։ Հենց գյուղում կանգնած է 19-րդ դարի եկեղեցին, իսկ ոչ հեռու պահպանվել է վաղ միջնադարյան Տորմակ եկեղեցին, որի պատերը հիշում են հայ քրիստոնեության առաջին դարերը։ Համագյուղացիների հիշատակը պահում է նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում զոհվածների հուշարձանը։