Արմանիս
Լեռնային գյուղ Ստեփանավանի մոտ

Ինչ վայր է սա

Արմանիսը փոքրիկ գյուղ է Հայաստանի հյուսիսում՝ Լոռու մարզում, Ստեփանավանից ընդամենը երեք կիլոմետր արևմուտք։ Նրա ճակատագիրը XIX դարից կապված է Ալաշկերտից եկած գաղթականների և տեղի հանքավայրի հետ։

Արմանիսը փռված է Լոռու բարձրավանդակին՝ ծովի մակարդակից մոտ 1532 մետր բարձրության վրա, մարգագետնային լանջերի ու անտառակների մեջ՝ Ստեփանավանից մի փոքր արևմուտք։ Գյուղը հիմնադրել են 1870 թվականին Ալաշկերտից՝ պատմական Արևմտյան Հայաստանի գավառից, գաղթած հայերը. նրանց հետնորդներին մինչ օրս կոչում են արմանիսցի։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով այստեղ մշտապես ապրում էր 357 մարդ, և, ինչպես Լոռու շատ լեռնային գյուղերում, բնակչությունը կամաց-կամաց նվազում է։

Արմանիսի ամենաբնորոշ ու ամենահակասական գիծը ոսկեբազմամետաղային հանքավայրն է, որը գրեթե կպչում է գյուղին։ Վերջին տարիներին այն մեծ մասամբ պարապում է, սակայն թողել է նկատելի հետք. կողքին ձգվում են փորված բլուրներն ու պոչամբարը, իսկ տարեցները հիշում են, որ ժամանակին տեղի գետում դեռ բռնում էին իշխան ձուկ, որն անհետացավ հովիտն աղտոտվելուց հետո։ Սա Լոռու խորքի այն կողմն է, որի մասին ուղեցույցները հազվադեպ են գրում, բայց առանց որի Արմանիսը հնարավոր չէ հասկանալ։

Ճանապարհորդի համար Արմանիսը հետաքրքիր է որպես հանգիստ մեկնակետ. այստեղից ձեռքի հեռավորության վրա է Ստեփանավանն իր հանրահայտ դենդրոպարկով, իսկ քաղաքից գյուղ տանող ճանապարհին կանգնած է 1871 թվականի համեստ Սուրբ Նշան մատուռը՝ հենց Արմանիսի հասակակիցը։ Եկեք այստեղ՝ լեռնային հանդարտ տեսարանների, բարձրավանդակի զով օդի և լոռեցի գյուղի դանդաղ կշռույթի համար։