Սուրբ Խաչ — Խաչվերաց

Պատմություն և ավանդույթներ

Սուրբ Խաչը՝ Սուրբ Խաչի Վերացումը (Խաչվերաց), փակում է Հայ եկեղեցու հինգ գլխավոր տոներն ու ողջ տարեկան շրջանը։ Այն նշում են սեպտեմբերի 14-ին ամենամոտ կիրակի օրը։ Տոնը հիշում է Կենարար Խաչի վերադարձը Երուսաղեմ՝ պարսկական գերությունից հետո, և դրա հանդիսավոր վերացումը ժողովրդի առջև։

Հայկական ավանդույթում խաչերն այս օրը զարդարում են ռեհանի ճյուղերով՝ արքայական և բուրմունքի խորհրդանիշ։ Քահանան օրհնում է խաչը, դրանով շրջում տաճարը՝ ջրցանելով հավատացյալներին, և բաշխում ռեհանի տերևները՝ որպես սրբություն։ Խաչվերացը բացում է Խաչի աշնանային տոների շրջանը, որոնց թվում են Վարագա Խաչի և Խաչի Գյուտի հիշատակները։

Ի՞նչ տեսնել

• Խաչվերացի պատարագը և ռեհանով զարդարված խաչի դուրսբերումը
• Հավատացյալների օրհնության և ջրցանման ծեսը սուրբ ջրով
• Օրհնված ռեհանի տերևների բաշխումը պատարագից հետո
• Ուխտագնացությունը դեպի Խաչին նվիրված եկեղեցիներ ու խաչքարեր

Եթե ձեզ ռեհանի տերև մեկնեն տոնական խաչից, շփեք այն մատների մեջ և ներշնչեք բույրը՝ այսպես են այստեղ ընդունում օրհնությունը, և այս ժեստը հասկանալի է առանց բառերի։

Ի՞նչ բերել

Բերեք փոքրիկ խաչքար-հուշանվեր կամ կրծքի խաչ տաճարի խանութից և մի փունջ չորացրած ռեհան՝ այս տոնի կծու բույրը, որը ավելացնում են աշնանային ուտեստներին։