Բարեկենդան՝ հայկական մասլենիցա

Պատմություն և ավանդույթներ

«Բարեկենդան» բառն ինքնին կազմված է «բարի» և «կենդանի» բառերից՝ «բարի կյանք», ուրախ օրեր խիստ պահքից առաջ։ Սա հայկական ամենահին տոներից է. ժամանակին այն նշում էին փետրվարին որպես լուսնային օրացույցով տարեմուտ, և շատ սովորույթներ գալիս են հեթանոսական ժամանակներից, թեև Հայ եկեղեցին ընդունել է տոնն ու նրա ամսաթիվն ամեն տարի սահմանում է՝ միշտ Մեծ պահքի նախօրեին (2026-ին դա փետրվարի 15-ն է)։

Բարեկենդանը շրջված աշխարհի օրն է։ Մարդիկ դիմակներ ու զգեստներ են հագնում, տղաները կանացի են հագնվում, աղջիկները՝ տղամարդկանց, դեմքերն ալյուրով կամ ածուխով քսում, որպեսզի իրենց չճանաչեն. տեսարաններ են խաղում, կատակում, մրցում։ Գլխավոր իմաստը քառասունութ օրյա պահքից առաջ կուշտ ուտելն ու զբոսնելն է. սեղանները լի են խորովածով, գաթայով ու բրնձի շիլայով։ Իսկ երեկոյան խարույկ են վառում. կրակն չարը հեռացնում է, և նորապսակները ցատկում են բոցի վրայով՝ բերքառատ ու երջանիկ տարի մաղթելով։

Ի՞նչ տեսնել

• Կատուների, շների և հայկական լեռնաշխարհի գազանների դիմակներով դիմակավորների երթ դեպի Երևանի Ազատության հրապարակ։
• Խարույկներ և կրակի վրայով ցատկեր՝ բախտի և բերրիության ծես։
• Պահքից առաջ առատ «հրաժեշտի» սեղաններ՝ խորոված, գաթա, բրնձի շիլա։
• Տիկնիկային ներկայացումներ, խաղեր ու մրցումներ քաղաքային հրապարակներում։

Մի՛ քաշվեք դիմակ հագնելուց ու ընդհանուր հոսքին միանալուց. այս օրը կանոնները միտումնավոր շրջված են, և հյուրը, ով ծիծաղում է բոլորի հետ, ամենացանկալին է։

Ի՞նչ բերել

Հուշ որպես տանում են ձեռագործ կառնավալային դիմակ և քաղցր գաթայի կտոր՝ պահքից առաջ վերջին կուշտ օրվա գլխավոր քաղցրավենին։ Իսկ նաև՝ աղմկոտ երթի լուսանկար, որով հետո հեշտ է հիշել հայկական ուրախության համը։