Լոռին Հայաստանի կանաչ ու լեռնային հյուսիսն է՝ անտառների, մառախուղների ու խոր կիրճերի երկիր։ Այստեղ ճանապարհը սուզվում է Դեբեդի կիրճը, հաճարենու լանջերը փակվում են գետի վրա, իսկ ամեն եզրին կանգնած է մերթ եկեղեցի, մերթ բերդ, մերթ լքված պղնձաձուլական գյուղ։ Սա երկրի ամենաանձրևոտ և ոգով ամենա«վրացական» երկրամասն է. այստեղից Թբիլիսին ավելի մոտ է, քան Երևանը։
Դեբեդի կիրճի վրա՝ իրար դիմաց, կանգնած են երկու վանք՝ Սանահինն ու Հաղպատը, ընդգրկված ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ 10–13-րդ դարերից նրանք եղել են գրչության կենտրոններ. այստեղ ընդօրինակում էին ձեռագրեր, դասավանդում ակադեմիայում, փորագրում խաչքարեր։ Ստորին հոսանքում՝ բազիլիկ Օձունը, ժայռային Քոբայրը, ոսկեբեր Ախթալան՝ որմնանկարներով, իսկ կիրճի վերևի սարահարթին՝ Լոռի բերդի (Լոռի-Բերդ) ավերակները՝ միջնադարյան Տաշիր-Ձորագետի թագավորության մայրաքաղաքը։
Մարզի սիրտը Վանաձորն է՝ Հայաստանի մեծությամբ երրորդ քաղաքը, որը մեծացել է Փամբակի հովտում որպես արդյունաբերական կենտրոն։ Հյուսիսում ընկած են Ստեփանավանը՝ իր հանրահայտ դենդրոպարկով, և Տաշիրը, հարավ-արևելքում՝ պղնձաձույլ Ալավերդին ու Թումանյանը։ Իսկ Սպիտակն ընդմիշտ մտել է պատմության մեջ որպես 1988 թվականի երկրաշարժի էպիկենտրոն. քաղաքը վերակառուցվեց և կրկին ապրում է։
«Իմ հայրենիքը Լոռու լեռներն են, որտեղ ամպերը կառչում են գագաթներից, իսկ ամեն կիրճում մի հեքիաթ է թաքնված։»
Այս էջում՝ մարզի բնակավայրերը (եղանակով՝ սեղմելիս), գլխավոր հուշարձանները, երթուղիներն ու տարեգրությունը։ Սանահին, Հաղպատ, Դսեղ, Դեբեդի կիրճ՝ յուրաքանչյուրն իր ժամանակով և իր բնավորությամբ։













