Նուբարաշեն
Սփյուռքի կերտած ավան

Ինչ վայր է սա

Նուբարաշենը Երևանի ամենաքիչ բնակեցված վարչական շրջանն է՝ սերված ցեղասպանությունը վերապրած հայրենադարձների ավանից։ Այն գտնվում է կենտրոնից մոտ յոթ կիլոմետր հարավ-արևելք, շուրջ 1141 մետր բարձրության վրա։

Նուբարաշենի պատմությունը սկսվեց Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության (ՀԲԸՄ) որոշումից. 1926 թվականին կազմակերպությունը ձեռնամուխ եղավ ֆինանսավորելու ավանի կառուցումը՝ Եվրոպայից և Մերձավոր Արևելքից վերադարձող, ցեղասպանությունը վերապրած հայ ընտանիքների համար։ Շրջանն անվանվեց սփյուռքի նշանավոր գործիչ Պողոս Նուբարի պատվին. «Նուբարաշեն» նշանակում է «Նուբարի շեն»։ Գլխավոր հատակագիծը մշակեց ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանը, և 1931-ի ամռանը նոր բնակիչների համար պատրաստ էր մոտ հարյուր տուն. առաջինը եկան Հունաստանի հայերը, ապա՝ Բուլղարիայից, Ֆրանսիայից, Լիբանանից և Սիրիայից։

Ավանը պաշտոնապես հիմնադրվեց 1932 թվականին։ 1938-ին այն վերանվանվեց Սովետաշեն, իսկ պատմական անունը վերադարձվեց միայն 1989-ին. Երևանի առանձին վարչական շրջանի կարգավիճակը Նուբարաշենը ստացավ 1996-ին։ Այսօր սա մայրաքաղաքի ամենահանգիստ ու մեկուսացված անկյուններից է՝ համեստ, կենտրոնի աղմուկից հեռու, նախկին բանվորական ավանի յուրահատուկ բնավորությամբ։

Նուբարաշեն այցելող ճանապարհորդին բացվում է Երևանի ծայրամասային հանդարտ կյանքը։ Շրջանում կա Կենտրոնական զբոսայգի, դեռ 1932-ին հիմնված Ղևոնդ Ալիշանի անվան դպրոց և 2015-ին օծված Սուրբ Նահատակների եկեղեցին։ Բարձրավանդակի զով օդն ու հարավ-արևելյան բլուրների տեսարանները լրացնում են այն վայրի մթնոլորտը, որը ծնվել է որպես հայերի հայրենադարձության հուշարձան։ Այս էջի Նուբարաշենի եղանակի կանխատեսումը հաշվի է առնում բարձրավանդակի դիրքը։