Շատին
Գյուղ Եղեգիսի կիրճի վրա

Ինչ վայր է սա

Շատինը Վայոց ձորի մարզի գյուղ է՝ Եղեգիս գետի աջ ափին, մոտ 1270 մետր բարձրության վրա։ Այսօր այն Եղեգիս համայնքի կենտրոնն է, որտեղ բնակվում է շուրջ 1736 մարդ։

Շատինը փռված է Եղեգիսի ջրերի մոտ՝ արևելյան զառիթափ ժայռերի ստորոտում, որոնք երեկոյան ստանում են տաք երանգներ։ 1270 մետր բարձրությունն ու լեռնային օդը մեղմ են դարձնում ամառը, իսկ կիրճի տեսարանները բացվում են գրեթե ամեն բակից։ Ներկայիս գյուղը ձևավորվել է XIX դարի առաջին երրորդում, երբ այստեղ վերաբնակվեցին Սալմաստից եկած հայ ընտանիքները, և իր պատմության ընթացքում գյուղն ունեցել է մի քանի անուն։

Կյանքն այստեղ դեռ հենվում է հողի վրա՝ բնակիչները խնամում են անասուն, այգիներ ու խաղողի այգիներ։ Շատինը դարձել է Եղեգիս խոշորացված համայնքի կենտրոն և սպասարկում է հարակից մի քանի գյուղ, ուստի ճանապարհորդի համար այն հարմար մեկնակետ է ողջ կիրճով շրջելու համար։

Շատին մտնելու գլխավոր պատճառը Շատիվանք վանքն է՝ թաքնված լեռնային ծալքում, գյուղից մոտ չորս կիլոմետր արևելք։ Այն կապվում է X դարի հետ, սակայն ներկայիս պարիսպներն ու եռանավ բազիլիկը մեծապես կրում են XVII դարի վերակառուցման հետքերը. վանք հասնելը արժե ոտքով՝ լեռնային արահետով։ Շատինը հայտնի է նաև Հայաստանի միակ դիտակետով, որտեղից հետևում են լեռնային այծերին և որը կառուցվել է բնապահպան հիմնադրամների աջակցությամբ։