Գողթանիկ
Վայոց ձորի լեռնային հանգիստ գյուղ

Ինչ վայր է սա

Գողթանիկը Վայոց ձորի մարզի Եղեգիսի համայնքի փոքրիկ լեռնային գյուղ է՝ մոտ 1850 մետր բարձրության վրա։ Այստեղ ապրում է երկու հարյուրից պակաս մարդ, իսկ մոտակայքում սահում է գյուղի սեփական ջրվեժը։

Գողթանիկը թաքնված է Եղեգիս գետի վերին հոսանքի հովտում՝ Հայաստանի ամենաքիչ բնակեցված մարզերից մեկի՝ Վայոց ձորի լանջերին։ Ժամանակին գյուղը կրում էր այլ անուն՝ Քաբախլու (Ժանի Քաբախլու), իսկ ներկայիս հայկական անունը ստացել է ավելի ուշ։ XX դարի սկզբին այստեղ ավելի մեծ ընտանիքներ էին ապրում. 1916 թվականին բնակչությունը գերազանցում էր յոթ հարյուրը, սակայն հաջորդ դարի ընթացքում այն խիստ նվազեց, և 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Գողթանիկում մնում էր մոտ 190 բնակիչ։ Մոտ 1850 մետր բարձրությունը կլիման դարձնում է զով, իսկ ձմեռները՝ ձյունառատ։

Գյուղի գլխավոր բնական տեսարժան վայրը Գողթանիկի ջրվեժն է՝ մոտ տասներկու մետր բարձրությամբ փոքրիկ կասկադ։ Այնտեղ հեշտ է հասնել. Եղեգիսից ճանապարհն անցնում է հարևան Հերմոն գյուղով, իսկ մինչև ջրվեժը մնում է կարճ՝ մոտ հարյուրհիսուն մետր արահետ։ Մի քանի կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք կանգնած է միջնադարյան Արատեսի վանքը՝ Եղեգիսի հովիտն ուսումնասիրող ճանապարհորդների հաճախակի կանգառը։

Գողթանիկի կյանքը կապված է լեռնային անասնապահության հետ։ 2000-ականների սկզբին այստեղ սկսվեց Հայաստանի համար անսովոր փորձ՝ կաթնատու այծերի բուծում. ԱՄՆ-ից բերված ցեղերը խաչասերվեցին տեղականների հետ, և կաթնատվությունը նկատելիորեն աճեց։ Այսօր էլ սա հանգիստ գյուղ է նրանց համար, ովքեր Վայոց ձոր են գալիս լեռնային լռության, զով օդի և համեստ, բայց իսկական բնապատկերների համար։