Աղավնաձոր
Լեռնային գյուղ Վայոց ձորի այգիների մեջ

Ինչ վայր է սա

Աղավնաձորը գյուղ է Հայաստանի հարավում՝ Վայոց ձորի մարզում, մոտ 1610 մետր բարձրության վրա՝ գինեգործական եզերքի լանջերին։ Այն նախկինում կոչվել է Այնաձոր, իսկ շրջակայքում սփռված են միջնադարյան հուշարձաններ։

Աղավնաձորը փռված է Վայոց ձորի լեռներում՝ Եղեգնաձորից ոչ հեռու, ծովի մակարդակից մոտ 1610 մետր բարձրության վրա։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով գյուղում ապրում էր մոտ 1890 մարդ։ Գյուղը մտնում է մարզի գինեգործական գոտու մեջ, և խաղողագործությունն ու գինեգործությունը մնում են բնակիչների գլխավոր զբաղմունքներից։

Գյուղի գլխավոր եկեղեցին նվիրված է Սուրբ Աստվածածնին։ Աղավնաձորի շուրջը պահպանվել են ավելի հին հուշարձաններ՝ հյուսիս-արևելք մոտ չորս կիլոմետր հեռավորության վրա կանգնած է XII դարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին՝ կողքին 1009 թվականի տապանաքարով, իսկ հյուսիս՝ չորս կիլոմետրում, գտնվում է XIII–XIV դարերի Ուլ գյուղի եկեղեցին՝ խաչքարերով։

Մերձակայքում նկատելի են նաև միջնադարյան ճանապարհների հետքեր՝ գյուղից հյուսիս-արևմուտք ընկած են քարավանատան ավերակները, իսկ արևելք՝ մոտ մեկ կիլոմետրում, բարձրանում է XIII դարի Աղջկաբերդ ամրոցը։ Լեռնային բնապատկերների, այգիների և քարե հնության այս միահյուսումը Աղավնաձորը դարձնում է հանգիստ կանգառ Վայոց ձորի խորքը ճանաչող ճանապարհորդի համար։