Ագարակաձոր
Գյուղ Արփա գետի ձախ ափին

Ինչ վայր է սա

Ագարակաձորը փոքրիկ հայկական գյուղ է Վայոց ձորի մարզում՝ փռված Արփա գետի ձախ ափին, Եղեգնաձորից ոչ հեռու։ Սա հանգիստ երկրագործական վայր է՝ պտղատու այգիների, խաղողի այգիների և կրաքարային կիրճերի մեջ։

Ագարակաձորը գտնվում է մոտ 1160 մետր բարձրության վրա՝ հենց Արփա գետի մոտ, Եղեգնաձոր տանող ճանապարհից փոքր-ինչ մի կողմ։ Գյուղը հիմնադրվել է 1828 թվականին և մինչև 1946 թվականը կոչվել է Այար։ Այսօր այստեղ ապրում է մոտ 1300 մարդ՝ ազգությամբ հայ, Հայ Առաքելական Եկեղեցու հավատացյալներ, որոնց կյանքը կապված է հողի հետ։

Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է. պտղատու և խաղողի այգիները ձգվում են Արփայի բերրի հովտով։ Վայոց ձորի տաք կլիման և գետի մերձակայքը վաղուց հարմար են դարձրել այս վայրերը երկրագործության համար, և տեղի այգիներն ու ցանքերը մնում են գյուղի տնտեսության հիմքը։

Ագարակաձորի շրջակայքը հետաքրքիր է բնությամբ և հնություններով։ Արենիի և Ագարակաձորի միջև Արփայի կրաքարային ափերը հայտնի են կարստային քարանձավներով՝ Հայաստանի ամենախոշորներից։ Գյուղից ոչ հեռու պահպանվել է Արփայի վրայի հին քարե կամուրջը, իսկ կիրճերով ու խաղողի այգիներով հովիտը մնում է երկրի հարավի ճանաչելի բնապատկերներից մեկը։