Կապան
Սյունիքի լեռնային մայրաքաղաքը

Ինչ վայր է սա

Կապանը Սյունիքի ամենախոշոր քաղաքն է՝ փռված Ողջի գետի հովտում, Խուստուփ լեռան ստորոտին։ Սա Հայաստանի հարավային դարպասն է, որտեղ հանքարդյունաբերական քաղաքը հարևանում է Զանգեզուրի լեռնաշղթայի կանաչ լանջերին։

Կապանը ձգվում է Ողջի գետի հովտի երկայնքով՝ մոտ 910 մետր բարձրության վրա, սեղմված Զանգեզուրի լեռնաշղթաների միջև։ Քաղաքից վեր է խոյանում ավելի քան 3200 մետր բարձրությամբ Խուստուփը՝ ձյունածածկ գագաթ, որը երևում է գրեթե ամենուրեք։ Շրջակա լանջերը պատված են խիտ անտառներով, և նույնիսկ շոգ ամռանը այստեղ ավելի զով է, քան դաշտավայրում։

Վայրի պատմությունը հասնում է մինչև V դար, իսկ միջնադարում Կապանը Սյունիքի թագավորության մայրաքաղաքն էր և իր ծաղկման հասավ մոտավորապես XI դարում։ Այս կողմերի հետ է կապված Դավիթ Բեկի անունը, ով XVIII դարի սկզբին շրջակա ամրոցներից գլխավորեց ազատագրական պայքարը։ Այսօր քաղաքն ապրում է հիմնականում հանքարդյունաբերությամբ՝ այստեղ արդյունահանում են պղինձ և այլ մետաղներ։

Ճանապարհորդի համար Կապանը հարմար հենակետ է հարավային Հայաստանով և Սյունիքով ճամփորդելու համար. մոտակայքում են Վահանավանք վանքը և Հալիձորի ամրոցը, իսկ քաղաքն ինքը Երևանից մոտ 316 կմ է լեռնային ճանապարհով։ 2023 թվականից կրկին գործում է «Սյունիք» օդանավակայանը՝ Կապանը մայրաքաղաքին կապելով լեռնաշղթաների վրայով թռիչքներով։