Մուսայելյան
Լեռնային գյուղ Աշոցքի սարահարթին

Ինչ վայր է սա

Մուսայելյանը Շիրակի մարզի փոքրիկ հայկական գյուղ է՝ տարածված Աշոցքի լեռնային սարահարթին՝ մոտ 2045 մետր բարձրության վրա։ Այստեղ ապրում է չորս հարյուրից պակաս մարդ, ովքեր զբաղվում են անասնապահությամբ և հացահատիկի մշակությամբ։

Մուսայելյանը փռված է հյուսիսային Շիրակի ցուրտ ու քամոտ սարահարթին՝ Աշոցքի տարածաշրջանում, Գյումրիից մոտ երեք տասնյակ կիլոմետր արևելք։ Երկու հազար մետրից բարձր այս վայրում ձմեռը երկար է, իսկ ամառը՝ կարճ ու զով. շուրջը ձգվում են արոտավայրեր ու դաշտեր, որտեղ աճեցնում են հացահատիկ և կերային կուլտուրաներ։ Գյուղի կյանքը մինչ օրս հենվում է անասնապահության վրա՝ հոտերն ու մարգագետինները մնում են նրա գլխավոր հարստությունը։

Գյուղը համեմատաբար երիտասարդ է. հիմնադրվել է 1862 թվականին վերաբնակիչների կողմից և երկար ժամանակ կրել է Բոզյոխուշ անունը։ Ներկայիս անունը՝ Մուսայելյան, ստացել է 1946 թվականին՝ ի պատիվ Սարգիս Մուսայելյանի՝ բոլշևիկ հրամանատարի, որը կապված էր 1920-ականների սկզբի մայիսյան դեպքերի հետ Ալեքսանդրապոլում (այսօրվա Գյումրի)։ Բնակիչների մեծ մասը արևմտահայ բնակավայրերից եկած գաղթականների սերունդներն են։

Մուսայելյանի գլխավոր պատմական հուշարձանը գյուղի Սուրբ Տրդատ եկեղեցին է՝ կառուցված 1896 թվականին։ Ճանապարհորդի համար սա հանգիստ կանգառ է լեռնային Շիրակով անցնող ճանապարհին՝ քարքարոտ սարահարթի լռությունը, հորիզոնի լայնությունը և հայ հովվական գյուղի անշտապ կենցաղը՝ զբոսաշրջային երթուղիներից հեռու։