Ջաջուռ
Մինաս Ավետիսյանի ծննդավայրը

Ինչ վայր է սա

Ջաջուռը Շիրակի մարզի փոքրիկ լեռնային գյուղ է՝ Գյումրիից ոչ հեռու, մոտ 1700 մետր բարձրության վրա։ Գյուղի գլխավոր հպարտությունը նշանավոր հայ նկարիչ Մինաս Ավետիսյանի ծննդավայրը լինելն է։

Ջաջուռը գտնվում է Հայաստանի հյուսիս-արևմուտքում՝ Շիրակի բարձրադիր մարգագետինների մեջ, ծովի մակարդակից մոտ 1700 մետր բարձրության վրա։ Այսօր այստեղ ապրում է շուրջ 830 մարդ։ Գյուղի կյանքը երկար ժամանակ կապված է եղել կրի հետ. մոտակայքում քար են արդյունահանել, և գործել է կրի գործարան, որը բնակիչներին աշխատանք ու ապրուստ է տվել։ Խորհրդային տարիներին սա աշխույժ բանվորական ավան էր՝ մշակույթի տներով ու խանութներով, սակայն 1988 թվականի երկրաշարժից և արտադրության փակվելուց հետո կյանքն այստեղ նկատելիորեն հանդարտվեց։

Ջաջուռի անունը Շիրակից շատ հեռու հայտնի է հենց Մինաս Ավետիսյանի շնորհիվ։ XX դարի հայ նկարչության ամենավառ դեմքերից մեկը ծնվել է հենց այս գյուղում և իր կտավներում ողջ կյանքում վերադարձել է նրա բնապատկերներին, գույներին ու լույսին։ Ջաջուռում գործում է նրա տուն-թանգարանը. առաջին թանգարանը բացվել է դեռևս 1982 թվականին, ավերվել է 1988 թվականի երկրաշարժից և կրկին բացվել նոր պատկերասրահ-շենքում 2005 թվականին։ Այստեղ կարելի է տեսնել նկարչի բնօրինակ կտավները, գրաֆիկան և թատերական ուրվանկարները։

Ջաջուռի շուրջը Շիրակի հանդարտ ու ընդարձակ բնությունն է՝ մեղմ լեռներ, մարգագետիններ և Ջաջուռի ջրամբարը, ուր սիրում են գալ հեծանվային ու հետիոտն զբոսանքների։ Մոտակայքով անցնում է երկաթուղին՝ Ջաջուռ կայարանով, որը ժամանակին գյուղը կապում էր Գյումրիի և Վանաձորի հետ։ Ճանապարհորդի համար Ջաջուռը Շիրակով անցնող ճանապարհի հանգիստ կանգառ է, որտեղ կարելի է հպվել հայ գեղանկարչության պատմությանն ու զգալ լեռնային գյուղի անշտապ ռիթմը։ Եղանակն այստեղ բնորոշ լեռնային է՝ ձմեռը երկար, ցրտաշունչ ու ձյունառատ, իսկ ամառը՝ կարճ և ոչ շոգ. այցելության լավագույն ժամանակը գարնան վերջն ու ամառն է։