Ղազանչի
Բարձրլեռնային գյուղ Շիրակի հյուսիսում

Ինչ վայր է սա

Ղազանչին փոքրիկ լեռնային գյուղ է Հայաստանի Շիրակի մարզում, Աշոցքի համայնքում՝ ծովի մակարդակից մոտ 2030 մետր բարձրության վրա, երկրի ամենահյուսիս-արևմտյան եզրին։ Այստեղ ապրում է հինգ հարյուրից մի փոքր ավելի մարդ, որոնց զգալի մասը կազմում է հայ կաթոլիկ համայնքը։

Ղազանչին փռված է Աշոցքի սարահարթի բարձունքին՝ խստաշունչ լեռնաշխարհում, որը տեղացիները հաճախ «հայկական Սիբիր» են անվանում երկար ու ցուրտ ձմեռների և սուր քամիների պատճառով։ 2030 մետր բարձրության վրա օդը նոսր է ու մաքուր, իսկ շուրջը մինչև հորիզոն ձգվում են Շիրակի բաց, անտառազուրկ խոտածածկ լանջերը՝ նոսր գյուղերով։ Ձմռանը ձյունը երկար է մնում, և ձյունածածկ գյուղի լուսանկարները լավ են փոխանցում, թե ինչպիսին է այս վայրը ցուրտ ամիսների մեծ մասում։

Ժամանակին գյուղը շատ ավելի մարդաշատ է եղել. 1930-ականների վերջին Ղազանչիում բնակվում էր մոտ մեկ ու կես հազար մարդ, սակայն տասնամյակների ընթացքում, ինչպես Շիրակի շատ լեռնային գյուղերում, բնակչությունը խիստ նվազել է և այսօր պահվում է մոտ հինգ հարյուրի սահմանում։ Բնակիչների մեջ առանձնանում է հայ կաթոլիկ համայնքը. Շիրակը մնում է Հայաստանի այն սակավաթիվ շրջաններից, որտեղ կաթոլիկներն ունեն իրենց գյուղական ծխերը, և Ղազանչին դրանցից մեկն է՝ հարևան գյուղերի հետ։

Գյուղի եզրին բարձրանում է Ղազանչիի գյուղական եկեղեցին, որը հեռվից երևում է մերկ լանջերի ֆոնին՝ դառնալով այս ընդարձակ, գրեթե անտառազուրկ բնապատկերի գլխավոր ձեռակերտ նշանը։ Ճանապարհորդի համար Ղազանչին հետաքրքիր է ոչ թե աղմկոտ տեսարժան վայրերով, այլ հենց բարձրլեռնային սահմանամերձ գյուղի մթնոլորտով՝ լռությամբ, քամով և Շիրակի մարգագետինների վերևի լայն երկնքով։