Ջաջուռ
Մինաս Ավետիսյանի լեռնային գյուղը

Ինչ վայր է սա

Ջաջուռը գյուղ է Հայաստանի Շիրակի մարզում՝ Գյումրիից հյուսիս-արևելք, մոտ 1700 մետր բարձրության վրա։ Սա նկարիչ Մինաս Ավետիսյանի ծննդավայրն է, որտեղ այսօր գործում է նրա տուն-թանգարանը։

Ջաջուռը հիմնադրվել է 1828 թվականին, երբ այստեղ բնակություն հաստատեցին Մուշից, Կարսից և Էրզրումից եկած հայերը։ Գյուղը փռված է Շիրակի լեռնաշղթայի լանջերին՝ լեռնատափաստանի, կրաքարի և մուգ հրաբխային ապարների եզերքում։ Կլիման կոշտ լեռնային է՝ չոր ու կարճ ամառով, ուժեղ քամիներով, հաճախակի մառախուղով և երկար ձյունառատ ձմեռով, ինչը բնորոշ է Շիրակի այս մասի եղանակին։

Ջաջուռի գլխավոր հպարտությունը Մինաս Ավետիսյանն է (1928-1975)՝ հայ ամենասիրված նկարիչներից մեկը, ով ծնվել է հենց այստեղ։ Նրա տուն-թանգարանը բացվել է 1982 թվականին, տուժել է 1988-ի երկրաշարժից և վերականգնումից հետո կրկին ընդունել այցելուներին։ Հարազատ գյուղը դարձավ նրա կտավների անցողիկ թեման. Ջաջուռի պարզ տներն ու բակերը Մինասի մոտ վերածվում էին գունավոր էպոսի։

Գյուղի միջով անցնում է դեպի Ջաջուռի լեռնանցք տանող պատմական ճանապարհը, որը հասնում է Լոռու մարզ, իսկ XIX դարի վերջին այստեղ կառուցվեց երկաթուղային թունել. Ջաջուռը վաղուց Շիրակի ճանապարհների մի մասն է եղել։ Գյուղի մոտ ջրամբար կա, իսկ շրջակա լեռներում նույնիսկ քարեդարյան գործիքներ են գտնում։ Ճանապարհորդի համար Ջաջուռը հանգիստ կանգառ է՝ լեռների տեսարաններով, նկարչի թանգարանով և գյուղական խաղաղ ռիթմով։