Արփենի
Կաթոլիկ գյուղ Բերդ լեռան մոտ

Ինչ վայր է սա

Արփենին փոքրիկ հայ-կաթոլիկ գյուղ է Շիրակի մարզում՝ մոտ 1920 մետր բարձրության վրա, Բերդ լեռան մոտ, Գյումրիից հյուսիս-արևելք։ Այստեղ ապրում է շուրջ 276 մարդ, իսկ գյուղի գլխավոր նշանն է մեծ կաթոլիկ եկեղեցին։

Արփենին փռված է Շիրակի լեռնաշխարհում՝ Գյումրիից մոտ տասնմեկ կիլոմետր հյուսիս-արևելք, Թորոսգյուղ և Փոքրաշեն գյուղերի մոտ։ Կողքին բարձրանում է Բերդ լեռը (նախկին անունը՝ Շիշթափա) 2255 մետր բարձրությամբ, որը շրջակա գյուղերի բնակիչներն ավանդաբար համարում են աղոթատեղի։ Գյուղը հիմնադրվել է 1852 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Ալաշկերտի գավառի Իրիցու գյուղից եկած վերաբնակիչների կողմից. մինչև 1978 թվականը կոչվում էր Փալութլի, իսկ 2016 թվականի հոկտեմբերից մտնում է Սարապատ համայնքի մեջ։ Բնակչությունը փոքր է՝ շուրջ 276 մարդ, և կյանքն այստեղ դեռ հենվում է անասնապահության ու երկրագործության վրա։

Արփենին Շիրակի այն գյուղերից է, որտեղ զգալի է հայ-կաթոլիկ բնակչությունը։ Գյուղի սիրտը դարձել է 1910 թվականին ավարտված մեծ կաթոլիկ եկեղեցին՝ Աշոցքի շրջանի ամենախոշոր կաթոլիկ կառույցներից մեկը։ Շենքը մեկ անգամ չէ տուժել բնական աղետներից. 1988 թվականի երկրաշարժը խիստ ազդեց գյուղի վրա, իսկ 2013 թվականին ձյան ծանրությունից փլուզվեց տանիքը։ Բնակիչներն այն ոչ պաշտոնապես բաժանում են Հին ու Նոր Արփենիի. նոր մասը կառուցվել է երկրաշարժից հետո։

Այսօր Արփենին հետաքրքիր է նրանց համար, ովքեր լեռնային Շիրակ են գալիս լռության և իսկական գյուղական Հայաստանի համար. քարե կաթոլիկ եկեղեցին, Բերդ լեռան տեսարանները, գրեթե երկու հազար մետր բարձրության մաքուր օդը և կաթոլիկ համայնքի հանդարտ կենցաղը։