Մեծ Այրում
Լոռու «բաբելոնյան աշտարակը»

Ինչ վայր է սա

Մեծ Այրումը գյուղ է Լոռու մարզի հյուսիս-արևելքում՝ Ախթալայի և Վրաստանի սահմանի մոտ, մարզկենտրոնից մոտ 70 կմ հեռու։ Նախկինում կոչվել է պարզապես Այրում։

Մինչև 1980-ականների վերջը գյուղը բնակեցված էր ադրբեջանցիներով. Ղարաբաղյան հակամարտության սկսվելուց հետո նրանք լքեցին այս վայրերը։ 1990-ականներին նրանց փոխարեն եկան հայ փախստականներ՝ Գանձակից, Բաքվից, Գետաշենից, Շահումյանից և այլ վայրերից։ Դրա պատճառով Մեծ Այրումը հիշեցնում է փոքրիկ բաբելոնյան աշտարակ. այստեղ խառնվել են տարբեր բարբառներ, խոհանոցներ ու սովորույթներ։

Այսօր գյուղում ապրում է հազարից ավելի մարդ, և այն նորից կարգավորում է գյուղատնտեսությունը։ Մեծ Այրում տանող ճանապարհին ձգվում են արևածաղկի, եգիպտացորենի ու ծխախոտի դաշտեր, դեղձի, խաղողի ու սալորի այգիներ։ 2015 թվականից գյուղում գործում են Հայաստանի մանուկների հիմնադրամի կրթական ծրագրերը։