Մարց
Սուրբ Նշան և Իգատակ վանք

Ինչ վայր է սա

Մարցը գյուղ է Լոռու մարզում՝ Թումանյանի համայնքում, Մարց գետի ափին, մոտ 1050 մետր բարձրության վրա, Ալավերդուց մոտ 15 կմ հարավ-արևելք։

Գյուղն ու նրա շրջակայքը հարուստ են միջնադարյան հուշարձաններով։ Մարցի կենտրոնում կանգուն է կիսավեր Սուրբ Նշան եկեղեցին, իսկ հինգ կիլոմետր հարավ-արևելք՝ Իգատակ վանքը, որից պահպանվել է անմշակ քարով կառուցված եկեղեցին (1255 թվական)։ Շրջակայքում մնացել են 13–14-րդ դարերի մատուռներ, խաչքարեր ու հին գերեզմանատներ։

Շրջակա լեռները լի են անցյալի հետքերով. գյուղի մոտ հաշվում են ավելի քան քսան լքված բնակատեղի՝ Մոթկոր, Աղադակ, Դեղցուտ և այլն։ Ներկայիս բնակիչների նախնիները եկել են Ղարաբաղի Ջրաբերդից ու Շամշադինից։

Այսօր Մարցում ապրում է մոտ հինգ հարյուր մարդ։ Տնտեսությունը հիմնված է անասնապահության, կերային մշակաբույսերի ու այգեգործության վրա։ Գյուղից են սերում Խորհրդային Միության հերոս Աշխարբեկ Ղազարյանը և Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Արշակ Ղազարյանը։