Ձորամուտ
Հանգիստ գյուղ Վրաստանի սահմանին

Ինչ վայր է սա

Ձորամուտը փոքրիկ լեռնային գյուղ է Հայաստանի Լոռու մարզի ամենահյուսիսում՝ Տաշիրից մի քանի կիլոմետր հյուսիս, գրեթե Վրաստանի սահմանի մոտ։ Անունն ինքնին նշանակում է «ձորի մուտք», և դա ճշգրիտ է փոխանցում վայրի բնավորությունը. տները կանգնած են մոտ 1590 մետր բարձրության վրա՝ հյուսիսային Լոռու զով սարահարթերի մեջ։

Ձորամուտը գտնվում է Լոռու մարզի սահմանամերձ գոտում՝ շրջկենտրոն Տաշիրից մոտ վեց-յոթ կիլոմետր հյուսիս և Վրաստանի պետական սահմանից ընդամենը մի-երկու կիլոմետր հեռու։ Սա հյուսիսային Լոռի աշխարհի ամենածայր անկյուններից մեկն է. ծովի մակարդակից 1590 մետր բարձրությունն այստեղ թելադրում է կյանքի ողջ ընթացքը՝ ձմեռը երկար է ու իսկապես ցուրտ, իսկ ամառը մնում է զով և կարճ, ինչպես լինում է Հայաստանի հյուսիսային սարահարթերում։

Գյուղը հայկական չափանիշներով բավական երիտասարդ է. այն հիմնադրվել է 1896 թվականին և երկար ժամանակ կրել է Էվլու նախկին անունը։ Ձորամուտ ներկայիս անվանումը ստացել է 1991 թվականի ապրիլի 3-ին։ 1989 թվականից հետո նախկին բնակիչներին փոխարինել են Ադրբեջանից բռնագաղթածներն ու Ջավախքից տեղափոխված հայերը, և հենց նրանց սերունդներն են այսօր կազմում գյուղի փոքրիկ համայնքը. 2011 թվականի մարդահամարով այստեղ մշտապես ապրում էր 281 մարդ։

Ձորամուտում կյանքը մինչ օրս հենվում է հողի և անասնապահության վրա. շրջակա վարելահողերը, խոտհարքներն ու արոտավայրերը կերակրում են սակավաթիվ ընտանիքներին։ Այսօր գյուղը մտնում է խոշորացված Տաշիրի համայնքի մեջ, իսկ նախկինում հարևան Գոգավանի հետ կազմում էր առանձին Ձորամուտ համայնքը։ Աղմկոտ տեսարժան վայրեր այստեղ չկան, և դրա մեջ կա իր անկեղծ հմայքը. Ձորամուտն արժե գնահատել սահմանամերձ բլուրների լռության, մաքուր լեռնային օդի և հյուսիսային Լոռու հանդարտ կենցաղի համար։