Արծնի
Լեռնային գյուղ վրացական սահմանին

Ինչ վայր է սա

Արծնին փոքրիկ լեռնային գյուղ է Հայաստանի Լոռու մարզի հյուսիսում՝ Տաշիր քաղաքից ոչ հեռու և Վրաստանի հետ պետական սահմանից ընդամենը մեկ-երկու կիլոմետր այն կողմ։ Այն գտնվում է մոտ 1700 մետր բարձրության վրա, և նրա նորագույն պատմությունը սերտորեն կապված է 1980-ականների վերջի հայ փախստականների ճակատագրի հետ։

Արծնին ընկած է Լոռու մարզի հյուսիսային մասում՝ շրջկենտրոնից մոտ հիսուն կիլոմետր և Վրաստանի սահմանից մեկ-երկու կիլոմետր հեռավորության վրա։ Ծովի մակարդակից մոտ 1700 մետր բարձրությունը թելադրում է տեղի կենցաղը՝ լեռնային կլիմա՝ երկար ու ցուրտ ձմեռներով և կայուն ձյան ծածկույթով, տարեկան 600–700 միլիմետր տեղումներ և կարճ, բայց կանաչով առատ ամառ։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Արծնիում ապրում էր 239 մարդ. գյուղը նկատելիորեն դատարկվել է խորհրդային վերջին տարիների համեմատ, երբ այստեղ մոտ ինը հարյուր բնակիչ կար։

Ներկայիս անունը գյուղը ստացել է միայն 1991 թվականի ապրիլի 3-ին. նախկինում այն կոչվում էր Կզըլդաշ (Գզըլդաշ)։ Այս անվանափոխության հետևում մի ողջ մարդկային պատմություն կա։ 1989 թվականի մայիսից՝ Ղարաբաղյան հակամարտության ֆոնին, գյուղ եկան հայ փախստականներ Ադրբեջանից ու Ղարաբաղից՝ հիմնականում Գետաշենից։ Այսպես՝ նախկին բնակչության փոխարեն ձևավորվեց նոր համայնք, որը նորից բնակեցրեց լեռնային տներն ու հողակտորները։

Արծնիի կյանքը հենվում է հողի ու անասունի վրա։ Տնտեսության հիմքը անասնապահությունն է, կա նաև մեղվաբուծություն. մոտ 487 հեկտար գյուղատնտեսական հողերում մշակում են հացահատիկ, կերային և բանջարաբոստանային մշակաբույսեր։ Գյուղում գործում են դպրոց և բուժկետ։ Բուն Արծնիում աղմկոտ տեսարժան վայրեր չկան. այստեղ արժե այցելել սահմանամերձ լեռնաշխարհի լռության և Տաշիրով ու հարևան Սարչապետով՝ որի համայնքին է պատկանում գյուղը, անցնող ճանապարհին բացվող Լոռու բլուրների տեսարանների համար։