Ակներ
Հանգիստ գյուղ Դեբեդի կիրճի վերևում

Ինչ վայր է սա

Ակները փոքրիկ լեռնային Հայաստանի գյուղ է Լոռու մարզում՝ Դեբեդ գետի աջ ափին, Ալավերդի քաղաքից ոչ հեռու։ Մոտ 1700 մետր բարձրության վրա ապրում է ընդամենը շուրջ 226 մարդ, բայց շուրջբոլորը հյուսիսային Հայաստանի ամենագեղատեսիլ կիրճերից մեկն է։

Ակները թաքնված է Դեբեդի կիրճի լանջերին՝ Լոռի աշխարհում, Լոռու մարզում, Ալավերդու համայնքի կազմում։ Մինչև 1935 թվականը գյուղը կոչվում էր Որնակ, իսկ այժմյան Ակներ անունը կապում են ջրի հետ. ըստ տեղական ավանդության՝ այն հիշեցնում է մոտակա Քայանբերդ ամրոցը սնող աղբյուրը։ Երբ թշնամիները կտրեցին այդ ջուրը, ամրոցի պաշտպանները չդիմացան, և անունն իր մեջ լուռ պահում է հին պաշարման հիշողությունը։

Կյանքն այստեղ դեռ հենվում է հողի վրա. բակերը ձգվում են լանջերով, մարդիկ զբաղվում են երկրագործությամբ ու անասնապահությամբ, իսկ ներքևում աղմկում է Դեբեդը։ 1700 մետր բարձրությունից բացվում են կիրճի, ժայռերի և ճանապարհների ոլորանների տեսարանները, որոնցով ժամանակին ուխտավորներ էին գնում վանքեր։

Ակներ գալու գլխավոր պատճառը ժառանգության արահետն է, որը Սանահին վանքից Քայանբերդ ամրոցի ավերակների ու հենց գյուղի միջով տանում է Հաղպատ վանք։ Երկու վանքերն էլ ընդգրկված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում, իսկ Սանահին — Ակներ — Հաղպատ հատվածը դարձել է Հայկական ազգային ճանապարհի մասը։ Այսպես փոքրիկ գյուղը հայտնվեց երկրի ամենագեղեցիկ արահետներից մեկի վրա։