Ջրամբար
Հանգիստ լեռնային գյուղ Ապարանի ջրամբարի ափին

Ինչ վայր է սա

Ջրամբարը փոքր գյուղ է Հայաստանի Արագածոտնի մարզի արևելյան հատվածում՝ Ապարանի ջրամբարի հարավային ափին, Քասաղ գետի աջ ափին։ Սա հանգիստ բարձրլեռնային բնակավայր է՝ ծովի մակարդակից մոտ 1800 մետր բարձրության վրա, մարզկենտրոն Աշտարակից շուրջ 19 կիլոմետր դեպի հյուսիս-հյուսիս-արևելք։

Գյուղի անունն ինքնին խոսում է նրա ճակատագրի և քարտեզի վրա ունեցած տեղի մասին. «ջրամբար» բառը հայերենում նշանակում է ջրի պահեստ, ջրավազան։ Ջրամբարը ձևավորվել է մեծ ջրի կողքին՝ Ապարանի ջրամբարի մոտ, որը կենտրոնական Հայաստանի կարևորագույն արհեստական ջրավազաններից է. այն կուտակում է Քասաղ գետի հոսքը և սնում Արարատյան դաշտի ոռոգման համակարգերը։ Գյուղի կյանքն ի սկզբանե կապված է եղել այս ջրի հետ, և անունն ամրագրել է այդ կապը։

Ջրամբարի շրջակայքը Քասաղի վերին հոսանքի բնորոշ բնապատկերն է. բաց բարձրավանդակներ Արագած լեռնազանգվածի և Փամբակի լեռնաշղթայի սահմանին, քամոտ մարգագետիններ, ոչ լայն գետահովիտ և ջրամբարի հայելին, որի մակարդակը փոխվում է եղանակից եղանակ։ 1800 մետր բարձրությունը պայմանավորում է տեղի կլիման, որը դասվում է չափավոր ցուրտ և խոնավ տիպին. երկար ձյունառատ ձմեռ, զով ու կարճ ամառ և ջերմաստիճանի կտրուկ օրեկան տատանումներ, որոնք սովորական են հայկական բարձրլեռնային գոտու համար։

Ջրամբարը մնում է շատ փոքր գյուղ։ 2001 թվականի մարդահամարով այստեղ հաշվվում էր 215 բնակիչ, իսկ 2011 թվականին բնակչությունը կրճատվել էր մինչև մոտ 146 մարդ. լեռնային խորքային գյուղերին բնորոշ պատկեր, երբ երիտասարդությունը մեկնում է քաղաքներ ու դաշտավայրեր։ Կենցաղն այստեղ դեռ գյուղական է ու հանդարտ. տնտեսության հիմքը անասնապահությունն է, լեռնային արոտավայրերի օգտագործումը և փոքր տնամերձ հողակտորները, որտեղ կարճ ու զով եղանակին հասցնում է հասունանալ այն, ինչը դիմանում է բարձրությանը։

Հատուկ տեսարժան վայրերի համար Ջրամբար չեն գալիս, և հենց դրանում է նրա անկեղծ հմայքը։ Գյուղը հետաքրքիր է առաջին հերթին որպես կետ Ապարանի ջրամբարի ափին՝ Արագածոտնի ընդարձակ բարձրավանդակների մեջ, Ապարան և Արագածի ստորոտ տանող ճանապարհին։ Հայաստանի այս հատվածով ճանապարհորդողներին այն տալիս է այն, ինչ դժվար է գտնել մարդաշատ վայրերում. լռություն, բաց հորիզոններ, ջուր և բարձրլեռնային երկինք՝ առանց ավելորդ իրարանցման։

Ջրամբարը վայր է նրանց համար, ովքեր գնահատում են Հայաստանի սակավախոս լեռնային գյուղերը. այստեղ բարձրաձայն հուշարձաններ չկան, բայց կա բարձրլեռնային խորքի իսկական մթնոլորտ՝ մեծ ջրի ափին։